tra hỏi
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Động từ:
- Hỏi vặn dồn dập để bắt nói: Hành động đặt ra nhiều câu hỏi liên tiếp, có tính chất gây áp lực, ép buộc đối tượng phải trả lời hoặc thú nhận điều gì đó, thường trong bối cảnh điều tra, thẩm vấn.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Cảnh sát đang tra hỏi nghi phạm tại đồn. (Cảnh sát đang hỏi vặn dồn dập nghi phạm tại đồn.)
- Thầy giáo nghiêm khắc tra hỏi học sinh về lý do đi học muộn. (Thầy giáo nghiêm khắc hỏi vặn dồn dập học sinh về lý do đi học muộn.)
- Không nên dùng hình thức tra hỏi khi nói chuyện với con cái. (Không nên dùng hình thức hỏi vặn dồn dập khi nói chuyện với con cái.)
Các cách sử dụng nâng cao
"bị tra hỏi cặn kẽ": bị hỏi vặn một cách chi tiết, tỉ mỉ và kỹ lưỡng.
- Nhân chứng đã bị luật sư tra hỏi cặn kẽ về những gì đã thấy. (Nhân chứng đã bị luật sư hỏi vặn một cách chi tiết về những gì đã thấy.)
"tra hỏi tới tấp": bị hỏi dồn dập, liên tục không ngừng.
- Phóng viên tra hỏi tới tấp vị diễn giả về vụ bê bối. (Phóng viên hỏi vặn dồn dập vị diễn giả về vụ bê bối.)
Biến thể và từ gần giống
Tra khảo (động từ): Dùng hình thức nghiêm khắc, có khi gây đau đớn về thể xác để ép khai ra sự thật. Nghĩa nặng hơn "tra hỏi".
- Không được phép tra khảo bị can để lấy lời khai. (Không được phép dùng hình thức nghiêm khắc, gây đau đớn với bị can để lấy lời khai.)
Thẩm vấn (động từ): Hỏi một cách chính thức, có hệ thống (thường bởi cơ quan điều tra, tòa án) để làm rõ sự việc. Mang tính chất hành chính, pháp lý hơn.
- Cơ quan điều tra đang thẩm vấn các đối tượng liên quan. (Cơ quan điều tra đang hỏi một cách chính thức các đối tượng liên quan.)
Chất vấn (động từ): Hỏi với thái độ yêu cầu giải trình, làm rõ trách nhiệm (thường trong nghị trường, hội nghị).
- Đại biểu Quốc hội chất vấn Bộ trưởng về chính sách mới. (Đại biểu Quốc hội yêu cầu Bộ trưởng giải trình về chính sách mới.)
Từ đồng nghĩa
- Gạn hỏi: Hỏi đi hỏi lại, gạn lọc để tìm ra sự thật.
- Hỏi cung: Hỏi một cách chính thức trong quá trình điều tra (thường dùng trong ngữ cảnh pháp lý).
Từ trái nghĩa
- Ứng khẩu: Nói ngay, trả lời ngay mà không cần suy nghĩ.
- Khai báo tự nguyện: Tự mình nói ra, thú nhận mà không bị ép buộc.
Thành ngữ, cách nói liên quan
"Tra hỏi như tội đồ": Tra hỏi với thái độ rất nghiêm khắc, như đối với một người có tội.
- Anh ta cảm thấy mình bị tra hỏi như tội đồ chỉ vì một lỗi nhỏ. (Anh ta cảm thấy mình bị hỏi vặn với thái độ rất nghiêm khắc như đối với một người có tội chỉ vì một lỗi nhỏ.)
"Tra đi hỏi lại": Hỏi đi hỏi lại nhiều lần cùng một vấn đề để kiểm chứng, đối chiếu.
- Để chắc chắn, ông chủ tra đi hỏi lại nhân viên về tiến độ công việc. (Để chắc chắn, ông chủ hỏi đi hỏi lại nhiều lần nhân viên về tiến độ công việc.)
- Hỏi vặn dồn dập để bắt nói.